Documenti Veneziani: Venezia 10

932 gennaio 14, Capodistria

Dolendosi di non averlo fatto prima per negligenza, nonostante la protezione ricevuta da Petrus [II, Candianus] protospatario imperiale e duca dei Venetici, figlio del duca Petrus [I, Candianus], presentandosi in legazione davanti a lui, Audebertus locoposito, Iohannes scabino, Faragarius avvocato, con Andreas, Petrus e Dominicus scabini e molti altri, con il consenso di tutto il popolo della città di Capodistria, liberamente promettono di donargli come tributo onorifico 100 anfore di vino buono ogni anno entro dieci giorni dalla vendemmia. Essi promettono inoltre di difendere e proteggere il popolo venetico da tutte le avversità e di estinguere immediatamente qualsiasi debito pendente con i Venetici.

Copia semplice del XIV secolo in Venezia, Archivio di Stato, Pacta e aggregati, Liber Albus, carte 260r-261v [B].

CE II. 35
Edizione: Cessi 1942.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Regnante domino nostro Hugone, serenissimo rege, anno VI, die XIIII mensis , indictione V. Actum in civitate Iustinopoli. Opera caritatis et fructus optime voluntatis semper animum ad retributionem sibi et obsequium debet accendere, maxime erga eos, qui gratuitum semper et salutis impendunt auxilium. Ideoque, quia divina gratia inspirante vos dominus Petrus, imperialis protospatarius et gloriosus Veneticorum dux, filius Petri Candiano,[1] omnibus vestris temporibus et usque ad presens populum nostre suprascripte mente benivola protexistis et de nostra salvatione curam semper tanquam pastor optimus habuistis, et deambulavimus semper cum securitate et pace per vestros fines nullumque gravamen nec violentiam ibi , iam antea de vestris debuimus cogitare honoribus, sed per nostra negligentia hoc remansit. Nunc igitur, quamvis tarde, previdimus omnes de civitate predicta nostra optima voluntate, nulla interveniente violentia neque districtione, et nemine cogente aut suadente, set leto corde et animo, ut, iuxta quod possumus, vel de fructibus terre nostre vicem glorie vestre recompensemus et honorem in aliquo impendamus. Quapropter nos quidem Audebertus, locopositus, et Iohannes scavinus, Faragarius, advocatus tocius populi, Andreas, scavinus, filius Concordi, Petrus scavinus de , Dominicus scavinus de , Amelgericus, Madericus, Petrus de Baratonio, Dominicus veneticus, Iohannes, filius Giselpergi, Dominicus, filius Felici de Baratonnio, Iohannes de Iustane, , Iohannes de Magnane, Leo, frater eius, Petrus de Dignane, Iohannes , Vitalis, frater eius, Sabbatinus, filius Vitali Carsanino,[2] cum consensu tocius populi nostri et nostra spontanea voluntate legationis istius causa ad vestram presentiam venimus, promittentes nos vobis per omnem annum, usque dum in hoc seculo vixeritis, nos omnes suprascripti insimul cum populo honoris causa donare vini boni amphoras centum per tempus vindemie sive de nostro, sive de populi parte, vel quocumque modo potuerimus, ita ut nulla inde in nobis sit negligentia. Et hoc liberare promittimus infra dies decem, quoniam iustum et rectum, propter quod multam benignitatem et omnem bonitatem circa nos semper inpenditis. Quod si hoc observare neglexerimus et diebus vite ipsum vinum vobis singulos annos per tempus vindemie non dederimus, duplum vobis dare promittimus. Ideoque promittentes promittimus, ut semper vestrum populum salvare et defensare debeamus a cunctis adversitatibus, ita ut ab aliquo lesiones vel forcias patiantur. Et quicquid de nobis vel populo nostro aliquod debitum trahere debet, vel in antea eis vestri suam crediderint causam, sine intermissione liberare debeamus.[3] Quod si ex nobis hoc aliquis non observaverimus, componi promittimus auri libras V. Antho, filius Iohanni de Melinda, consentiens. Benedictus, gener Iohannaceni, consentiens. Andreas, cognatus eius, consentiens. Benedictus , consentiens. Mauricius de Iustino, consentiens. Sergius, filius Giselbergi, consentiens. Benedictus, nepos Fuscani, consentiens. Sergius, filius Natalie, consentiens. Martinus, filius Vitali de Petro, consentiens. Altercarius, consentiens. Iohannes, gener Petronie de Senatore, consentiens. Iohannes, gener Marino, consentiens. Abo, filius Goderani, consentiens. Iohannes, filius Teupaldo, consentiens. Iubianus, filius Martino de Iustino, consentiens. Ursus de Bonane consentiens. Iohannaci, filius Passivo, consentiens. Iohannes, filius Felicitati de Melinda, consentiens. Martinus, filius Gregori, consentiens. Audebertus, gener Iohannani de Pinguento, consentiens. Iohannes, filius Theodosie, consentiens. Dominicus, filius Gaipergani, consentiens. Dominicus, filius Heleni, consentiens. Accius, frater , Folcardo, consentiens. Dominicus de Limperga, consentiens. Latinus, consentiens. Iohannes de Serragogutia, consentiens. Teuderic. Ursus Citula. Martinus Cabacurdo. Dominicus Vitalis de Rebraciadino. Ursus Glutilii. Iohannaci de Alfigunda. Dominicus de Histria Ciontariautusi. Petrus, filius Petro Inuentino. Dominatrino. Daniel ministrialis. Georgius de Armentressa de Insula. Acius. Lucianus Bonellus. Dominicus, frater eius. Laurentius de Calcariola. Maurici Stefanus de Canneto. Bonaldus, filius Teudereni. Bonolago Ravennago. Vitalis Capud Durio de Crilisiano. Rotecauss. Iohannes Scitodera. Lubucius. Iohannes, frater eius. Johannes de Bonutulo. Dominicus, filius Marciano de Lupardo. Barantinus Augustus de Montanario. Ego Georgius, dyaconus et notarius, per populorum scripsi atque firmavi.

 

NOTE STORICHE

[1] Sul duca Pietro II Candiano (932-939), figlio di Pietro I (887) si veda Bertolini 1974, pp. 756-761. Sul titolo di protospatario e in generale sui titoli dei dogi si veda documento Venezia 4 e nota 2. Egli sarà protagonista di un secondo documento riguardante l’area del Friuli e dell’Istria l’anno seguente, ovvero nel 933 marzo 12 (documento Venezia 11). Gli storici interpretano entrambi gli atti nell’ottica di una politica estera aggressiva di Venezia che, con la coeva distruzione di Comacchio, valse alla città il controllo sull’alto Adriatico (Ortalli 1992, pp. 761-766). Il patto con la città di Capodistria che questo documento sancisce sarà rinnovato nel 977 ottobre 12 all’epoca di Pietro I Orseolo. Si veda documento Venezia 21. Su i tre documenti menzionati si vedano le sintesi di Giovanni De Vergottini in De Vergottini 1924, pp. 64-69 e De Vergottini 1964, pp. 97-120. Da provincia bizantina, l’Istria passò prima in mano longobarda intorno al 770 e fu in seguito incorporata nel regno franco e nella marca del Friuli circa nel 788. Poiché dal punto di vista ecclesiastico, per lo meno fino al sinodo di Mantova dell’827, i vescovi istriani dipesero da Grado, gli interessi politici e patrimoniali di Grado e dunque di Venezia in Istria furono sempre piuttosto cospicui (Rando 1994, p. 73-74). Per una sintesi sulla storia dell’Istria dall’epoca tardoantica alle soglie del XV secolo si veda Cuscito 1992.

[2] Si noti che fra gli attori del documento che agiscono in rappresentanza della città di Capodistria, tre sottoscrivono quasi sicuramente anche l’atto del 933 marzo 12 (Venezia 11), ovvero Audeberto locoposito, Domenico scabino di Anastasia e Giovanni di Iustane.

[3] Sul recupero del credito da parte dei Veneziani si veda nota 5 del documento Venezia 11.

Cessi corregge in ianuarii.
Cessi corregge in ducis.
Cessi corregge in civitatis.
Cessi corregge in Iustinopolis.
Cessi corregge in perpessi sumus.
Cessi corregge in unquam.
Iohannone in Cessi.
Anastasio in Cessi.
Folchardus in Cessi.
Componago in Cessi.
vestre in Cessi.
nullus in Cessi.
filius Petri Rutriba in Cessi.
Cessi omette eius e lega il primo nome al secondo come segue Accius frater Folchardi.
Cessi corregge in consensum.

Presentazione Documenti Veneziani: Introduzione

Indice

Documenti Veneziani: Venezia 1
Documenti Veneziani: Venezia 2
Documenti Veneziani: Venezia 3
Documenti Veneziani: Venezia 4
Documenti Veneziani: Venezia 5
Documenti Veneziani: Venezia 6
Documenti Veneziani: Venezia 7
Documenti Veneziani: Venezia 8
Documenti Veneziani: Venezia 9
Documenti Veneziani: Venezia 10
Documenti Veneziani: Venezia 11
Documenti Veneziani: Venezia 12
Documenti Veneziani: Venezia 13
Documenti Veneziani: Venezia 14
Documenti Veneziani: Venezia 15
Documenti Veneziani: Venezia 16
Documenti Veneziani: Venezia 17
Documenti Veneziani: Venezia 18
Documenti Veneziani: Venezia 19
Documenti Veneziani: Venezia 20
Documenti Veneziani: Venezia 21
Documenti Veneziani: Venezia 22
Documenti Veneziani: Venezia 23
Documenti Veneziani: Venezia 24
Documenti Veneziani: Venezia 25
Documenti Veneziani: Venezia 26
Documenti Veneziani: Venezia 27
Documenti Veneziani: Venezia 28
Documenti Veneziani: Venezia 29
Documenti Veneziani: Venezia 30
Documenti Veneziani: Venezia 31
Documenti Veneziani: Venezia 32
Documenti Veneziani: Venezia 33
Documenti Veneziani: Venezia 34
Documenti Veneziani: Venezia 35
Documenti Veneziani: Venezia 36


  • Download PDF File
  • Download Word File