In nomine Domini nostri Ihesu Christi. Regnantes domnos nostros Berengarius et Adelberto filio eius reges hic in Italia anno quinto sub die decimo ingrediente mense iulii, indictione terciadecima feliciter. In Dei nomine illud omnibus providendum est unicuique quod Dominus per evangelium admonet dicens. Dies domini sicut fur ita in nocte veniet et vos estote parati. Beatus ille quem cum venerit dominus invenerit vigilantem. Quam vel exortationem commotus sum. Igitur ego quidem in Dei omnipotentis nomine Milo marchio et filius bone recordacionis Mainfredi qui lege salica vivere visus sum^[1] sicut ipse suprascriptus genitor meus vivere visus fuit, talis mihi decrevit voluntas sine ordinacione de hoc seculo non transeam, sed iuxta Dei misericordia volo ut sic permaneat hic subter fuerit declaratum et meum decrevit animus atque voluntas. Igitur omnium volo et statuo atque per meam hac paginam testamenti et iudicati et per wassonum terre ramum arborum notatum atque cultel[h]um et duos wantos totum in simul iuxta legem meam salicha hac tradere visus sum et confirmo ut presenti die hobitus mei deveniat in Mainfredus comes germanus meus et Enricus item comes filius eius nepote meo sub tali protestu sicut hic subter legitur. Presenti die hobitus mei ad proprietatem et habendum. Hoc est ex integris tamque in omnibus rebus cum castris et capellis cuctaque et omnibus rebus iuris proprietatis meae que ego habere et possidere visus sum hic in regno Italico per ceteris quibuscunque locis et notabiliter ab ipsis iam prenominatis castris et rebus. Id est in primis castris et omnibus rebus illis qui mihi ante os annos advenit per cartulas vendicionis pro accepto pretio da viscomes fidele meo et eodem Sigualdo advenit per cartulas venditionis pro accepto pretio da bone recordante Hwalperga honesta qui fuit coniugem meam per meum consensu ad eam advenit seu et quicquid nichi per paginas preceptarias da memorie domino Berengario Imperatore seu et de domino Hugone et Lothario eius reges advenit vel quidquid ad me devolutum vel possessum est per cocumque ius ingenium et michi pertinet iuri habere. In primis castris et omnibus rebus illis iuris proprietatis meae quem ego habere et possidere visus sum infra civitate Verona non longe a Porta Sancti Sancti Firmi atque capella mea propria que ego ipse a fundamento fieri rogavi muros civitatem Veronense non longe ad ecclesia Santi Firmi ubi dicitur Carnario que est dedicata ad honore beati Petri Apostolorum adque castro meo que vocatur Runco cum turre inhibi habente atque capella dedicata in honore Beata Maria seus casis terris vineis Silva qui vocatur Colunnellas cum insimul tenente cum omnia et ex omnibus sicut ibidem habere visus sum. Nec non et alio castro meo cum casa solariata cum sala et caminata atque labia uel atque capella inibi constructa in honore Sancti Bonifatii et de foris in casis terris pratis silvis et cum omnia sicut ibidem habere visus sum et mihi legibus per[ti]net.^[2] Tercio namque castro meo qui positus est in finibus Veronense in loco et fundo Begozio cum casis terris et vineis cum omnia et ex omnibus sicut ibidem habere et possidere visus sum. Nec non et casis et omnibus rebus illis iuris proprietatis meae quem ego habere uel possidere visus sum in finibus veronense in valle Prominianense prope Castorupto^[3] tam infra castro quamque et ibi prope locus ubi dicitur Monte Talminiano vel inibi circa cum casis terris vineis cum omnia sicut ibidem habere vel possidere visus sum et de foris vero aliis terris et sediminas earum cum casis massariciis cum curtis ortis et terris aratoriis seu vigris vineis campis pratis pasquis silvis saletis sacionibus rivis hac tam in montibus quamque et in planitiis pinsionibus piscationibus venationibus redditis tributariis montibus vallibus molendinis cum canales et aquimolis suis cum omnia et ex omnibus sicut supra legitur ubicumque de res mea inventa est aut inventa fuerit tam per cartulas vel extra cartulas tam de iura paterna vel materna vel undecumque mihi legibus pertinet per covis ingenium iuri habere in integrum. Iterumque volo et iudico atque per hanc meam paginam iudicati et hordinacione seu testamenti confirmo. Ut presenti die hobitus mei deveniat in iam dictis Mainfredo comes germano meo et Egelrich item comes filius eius. Hoc est ex integras omnes mobilias meas mobilibus et quicquid habere uel possidere visus sum. Anteposito quod ego pro anima mea iudicare et ordinare desidero sit antepositum. Nam alium da omnia ex omnibus casis et rebus subtantie meae mobilibus uel sicut supra legitur ego iam dictus Milo marchio per hanc per presentem paginam iudicare et ordinare visus sum sub tali pretextu [ … ]iam dictus Milo marchio in hoc seculo advixero in mea sit potestate diebus vite meae sub usufructuario nomine habendi et post autem meum vero discessum corporis quandoque Domino placuerit quod de hoc seculo transitus fuero presenti die et hora in integrum deveniat in predictis Mainfredo comes et Egelrich item filius eius sub tali protestu sicut subter legitur. Eo et ratione ut usque dum predictus Mainfredus comes germano meo in hoc seculo advixerit in sit pariter potestatem. Habendi tenendi et ad usufruendi et post autem eidem predicto Mainfredo comes germano meo corporis quandoque Domino placuerit de hoc seculo transitus fuerit tunc presenti die et hora in integrum deveniat in Gelricus comes nepote meo vel ad suis filiis filiabus et suos heredes diebus vite illius usque imperpetuum. Nam non habeant ipsas res meas potestatem vendere nec donare nec per colibet titulo alienare nisi semper in illorum sit potestatem. Habendi tenendi et possidendi et si ipsis filiis filiabus iam dicti Engerici comes nepote meo filio aut filia de legitimo matrimonio habuerit et ipsi infra etate aut sine filii filiabus fuerit tunc predicte ipse omnes res quas superius legitur in integrum deveniat in potestate et hordinatione de monasterio beati Zacharie de Venetie^[4] et de abbatissas qui per tempora ibi fuerint et de tota illarum congregationem usque in perpetuum hordinandi iudicandi secundum illarum voluntatem pro remedium anime meae et uxori meae vel . Si non fuerint de mea prole ab hoc seculo de matrimoniis et si vivi fuerit de mea prole ad hoc seculo de legi[ti]mo matrimonio totas res quod supra legitur sit in illorum potestatem retinendi et ad usufruendi non alicui alienandi. Precipio ad eis ut per omnique anno dent ipsis de totas meas res in iam dicto monasterio Sancti Zacharie scito inventus vel […] monasterio vobis inquisierit modias de frumento centum et centum modias de vino ad legitimam mensuram [veronensis civitatis et insuper unam libram] de dinarios veronensis ad solacium et victualie abbatissa qui per temporibus ibi fuerint et ad tota illarum congregatione. Iubeo ut ibi donetis. Et unum annum inde defraudatus fuerit et usum frumentum cum eodem vinum quod est inter totum modias ducentas cum ipsa[s] libra de dinarios veronenses constituo et confirmo ut transacte deveniat ipsum castrum meum qui vocatur Runco cum inibi habente atque capella dedicata in honore Sancte Marie seu casis terris vineis atque silva que vocatur Colunnellas cum pratas in simul tenente cum omnia et ex omnibus sicut ibidem habere visus sum in potestate sit iam dicti monasterii beati Zacharie retinendi et possidendi atque fruendi usque in perpetuum nullus sit aussus hec omnia inde subtrahere nec minuare non meis propinquis neque extraneis hominibus. Si nullus fuerit de mea prole ut legitime nature fuerint et ablute fuerint totas res quod supra legitur sit in potestate predicti monasterii beati Zacharie de loca et finibus Venetie. Ita ut supra iudicatum habeo per meum testamentum et hordinatione[m] non venumdandi neque donandi nec alienandi sed usque in perpetuum ibi ad ordinandum et iudicandum et fruendum totas abbatissas qui ibi fuerint per temporibus et a tota illarum congregatione nullus sit ausus inde subtraendum et si aliter aliquid facere presumpserit iudicem habeant Dominum omnipotentem cui omnia subiecta sunt. Et si quis vero quod futurum esse non credo si aliquid de heredibus ac proheredibus meis aut quislibet ullam oppositam personam hominum surrexerint aliquando tempore qui contra hanc paginam meam testamenti et ordinatione quem ego meo bono animo fieri decrevit ire quandoque temptaverit aut eam infrangere voluerint et ab omnibus hominibus defensaverint et probatum fuerint afectum eo incoaverint nullas ipsos vel habeant valitudinem et nullam per vitium scripturarum id est per alias exemplarias credatur ab ipsis iam prenominatis casis et rebus vinei cum superioribus et inferioribus etiam una cum egressu atque egressibus suis omnibus. Sed componere ipsis heredes ac proheredes meis ad ipsas abbatissas sicut supra legitur si hoc non adimpleverint quod superius legitur omnia in duplum et insuper stipulatione nomine vobis et in predicto Dei monasterio pena quod est multa aurum obtimum libras decem. Argentum ponderas viginti coactos absolvant nichil vindicare valeant et pro hac causa ut super legitur accepi ego iamdictus Milo marchio ad vos iam dicto Mainfredo comes germano meo et item comes filius eius merita causa manicias duas et hec presens pagina iudicati et ordinationem seu testamenti sicut supra legitur omnique tempore firmam et stabilis et inconvulsam et inrevocabilis permaneat sine omni contradictione hominum cum stipulatione subnixa; et quia ego ipse Milo marchio huic memorata simul cum calamo et hunc tramuntario et prima et duos wantos totum in simul lege salica de terra levavi^[5] et Andelberti notarii at que scavino tradidi ad scribendum et testes in qua hic confirmans ad me rogatus obtulit ad roborandum. Actum in Runco feliciter. Milo marchio a me facta subscripsi. Signum + + + manibus Augeri et Proverammo filius quondam idemque Proverammo et Odelardo qui lege salica vivere visis testes. Signum + + + manibus filius Amelgauso et Erimberto de Guisilingo filius bone memorie Ildeberto testes. Maginfredus rogatus testis subscripsi. Ego Eribertus iudex rogatus manu mea subscripsi. Ego Milo rogatus manu mea subscripsi. Ego Audibertus rogatus manu mea subscripsi. Ego qui suprascriptus Andebertus notarius pro scavino rogatus qui hanc paginam scripsi et post tradita complevit.

NOTE STORICHE