Placiti Toscani: Toscana 29
941 marzo 25, Lucca[1]Nel placito tenuto da Ubertus, marchese e conte di palazzo, alla presenza dei re Ugo e Lotarius, Corradus, vescovo di Lucca, e Iohannes, iudex e avvocato dell’episcopio, ottengono l’investitura salva querela di case e beni situati dentro e fuori la città di Pisa contro Iohannes figlio del fu Rosselmi, il quale, più volte convocato a comparire in giudizio, non si era mai presentato.
Originale. Archivio Arcivescovile di Lucca, *H. 71 [A]*.
Edizioni, Manaresi, n. 141
(S) Dum in Dei nomine civitate Luca, ad curte domni Hugoni regis, in solario ipsius curtis, ubi domnus Hugo et Lotharius filio eius gloriosissimi regibus preerant, in capite laubie longanea solarii prope ecclesiam sancti Benedicti et prope capella ipsius solarii que vocatur sancti Stefani, in iudicio resideret Hubertus[2] marchio et comes palacii singulorum hominum iusticiam faciendam ac deliberandam, resedentibus cum eo Adelber[tu]s[3] Lunensis sancte Dei Ecclesie venerabilis episcopus, Vualpertus[4], Duranti[5], Iohannes[6], Giselbertus, Teupertus[7], Andreas, Ropaldus[8], item Iohannes, Teupaldus[9], Isembaldus[10], Gosfredus[11], Petrus[12] iudices domnorum regum[13], Gumpertus et Andreas notari sacri palacii, Grimaldo, Teudingo que Teuzo vocatur, vasalli Adelberti episcopus et reliqui plures. Ibique eorum veniens presencia Cunradus[14] episcopus sancte Lucensis Ecclesie una cum Iohannes iudex domnorum regum eius et ipsius episcopio advocatus et retulerunt: “Iam plures vices nos et meo cui supra Cunradi episcopo anticessor cum suo advocatore reclamavimusa ad comes[15] istius comitatu Pisensis et ad domnum Ugonem et Lotharium gloriosissimi regibus seu ad vos Ubertus marchio et comes [p]alacii, ut nobis iusticiam fecisetis de Iohannes filio quondam Roselmi[16] de asdem civitate Pisa, que Rabia vocatur, qui parti nostrob episcopio malo ordine [et c]ontra lege detinet casis et rebus illis tam infra eadem civitate Pisa quamque et foris in locas et fundas Laurito et in Capella adque da illa parte fluvio Arno quas condam Adelberto scavino[17] de loco Capelle tenuit; unde ei iniussum fuit, ut a placitum venisset nobis iusticiam faciendam, set eum minime umquam a placitum abere non potuimus; unde querimus, ut vos Ubertus marchio et comes palacii nos a parte ipsius episcopio sancte Lucensis Ecclesie de ipsis casis et rebus tam infra eadem civitate Pisa quamque et foris in prenominatas locas salva custodia investiatis, cousque ipse Iohannes a placitum venerit et nobis iusticiam fecerit”. Cum ipsi Cunradus episcopus et Iohannes iudex eius et ipsius episcopio advocatus taliter retulissent, [tunc r]ecordatus est ipse Ubertus marchio et comes palacii, quod ita eos reclamare vidisset. Feci eundem Iohannem per ipsum placitum intus et foris [quere]re seu vociferare, et cum eo non invenisset, tunc per fuste, quas sui tenebat manibus, eosdem Cunradum episcopum et Iohannes iudes advocatus a par[te] ipsius episcopio sancte Lucensis Ecclesie de ipsis casis et rebus, unde se reclamabant, salva querela investivi, cousque ipse Iohannes ad placitum venerit et eorum iusticiam fecerit. Insuper misit bannum domnorum regum super ipsis casis et rebus in mancosos auri mille, ut nullus quislibet magna parvaque persona predicto episcopio sancte Lucensis Ecclesie desvestiad sine legali iudicio. Qui vero fecerit predictos mille mancosos auri se agnoscat esse conpositurus, medietatem parti camere nostre et medietatem predicto episcopio sancte Lucensis Ecclesie. Et anc noticia pro securitate ipsius episcopio fieri iussimus. Quidem et ego Adelbertus[18] notarius domnorum regum ex iussione suprascripto Uberti marchio et comes palacio et iudicum amonicione [scr]ipsi. Anno rengni domni Hugoni domnorum Ugoni et Lotharii filio eius gracia Dei reges Deo propicio domni Ugoni quintodecimo, dom[ni Loth]arii vero decimo, hoctavo kalendas aprelis, indictione quartadecima.
Signum + manus suprascripto Uberti marchio et comes palacii, qui ut supra interfui.
(S) Vualpertus iudex domnorum regum interfui.
(S) Iohannes iudex domnorum regum interfui.
(S) Giselbertus iudex domnorum regum interfui.
[(S)] Teupertus iudex domnorum regum interfui.
NOTE STORICHE
[1] Su questo placito Puglia 2002, pp. 677 e ss.
[2] Uberto, marchese, figlio di Ugo di Provenza e di Wandelmoda, Hlawitschka 1960, pp. 201 e ss; Cammarosano 1998, ad indicem e Nobili 2006, pp. 138-140. Si veda anche il placito Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
[3] Su Adalberto, vescovo di Luni, Puglia 1997/1998, pp. 13-21. Si veda anche il placito Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
[4] Si veda anche il placito, Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
[5] Si veda anche il placito, Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
[6] Si veda anche il placito, Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
[7] Teuperto è attivo a Lucca negli anni Quaranta del secolo X, Schwarzmaier 1972, p. 318-319.
[8] Si veda anche il placito, Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
[9] Si veda anche il placito, Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
[10] Per la documentazione in cui compare Isembaldo v. Puglia 2002, p. 682 e nota 18.
[11] Schwarzmaier 1972, p. 295.
[12] Schwarzmaier 1972, p. 295.
[13] Su tutto questo gruppo di iudices, si v. Radding 2013, pp. 235 e ss.
[14] Ranallo 1973, pp. 728-730. Compare anche in Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
[15] Il primo riferimento documentario certo a un comes pisano risale, invece, all’anno 949, Rossetti 1973, p. 234. Il documento in FAP, n. 44 (949 maggio 15).
[16] Sulla figura di Giovanni del fu Rosselmo, Rossetti 1973 p. 232.
[17] Bougard 1995, p.
[18] Notaio che scrive Manaresi, n. 140 (941 marzo 14).
* La revisione della trascrizione è stata condotta sulla base del confronto sulla pergamena originale conservata nell’Archivio Arcivescovile di Lucca; per esigenze di uniformità interne al progetto, si è scelto di riportare in nota, come per le altre precedenti trascrizioni, le varianti di Manaresi.
a Si desiderano.
b In Manaresi “nostri”.
Presentazione Placiti Toscani: Introduzione
Indice
Placiti Toscani: Toscana 2
Placiti Toscani: Toscana 3
Placiti Toscani: Toscana 4
Placiti Toscani: Toscana 5
Placiti Toscani: Toscana 6
Placiti Toscani: Toscana 7
Placiti Toscani: Toscana 8
Placiti Toscani: Toscana 9
Placiti Toscani: Toscana 10
Placiti Toscani: Toscana 11
Placiti Toscani: Toscana 12
Placiti Toscani: Toscana 13
Placiti Toscani: Toscana 14
Placiti Toscani: Toscana 15
Placiti Toscani: Toscana 16
Placiti Toscani: Toscana 17
Placiti Toscani: Toscana 18
Placiti Toscani: Toscana 19
Placiti Toscani: Toscana 20
Placiti Toscani: Toscana 21
Placiti Toscani: Toscana 23
Placiti Toscani: Toscana 24
Placiti Toscani: Toscana 25
Placiti Toscani: Toscana 26
Placiti Toscani: Toscana 27
Placiti Toscani: Toscana 28
Placiti Toscani: Toscana 29
Placiti Toscani: Toscana 30
Placiti Toscani: Toscana 31
Placiti Toscani: Toscana 32
Placiti Toscani: Toscana 33
Placiti Toscani: Toscana 34
Placiti Toscani: Toscana 35
Placiti Toscani: Toscana 36
Placiti Toscani: Toscana 37
Placiti Toscani: Toscana 38
Placiti Toscani: Toscana 39
Placiti Toscani: Toscana 40
Placiti Toscani: Toscana 41


