+ In nomine Domini. Dum ex iussione domni precellentissimi Desiderii regis resedissemus nos illustribus veris Gisilpert de Berona^[2], Bussio, maiordomus et Assiulf gastaldius Ticino in sacro palatio, ibique venerunt in nostri presentjia Tasso gasindius domni regis civitatis Pistoriensis, qui causa Rodtrude peragebat, nec non et Alpert de civitate Pisana. Dicebat ipse Tasso: quia tu Alpert contra ordinem introisti in res quondam Auriperti germani tui, eo quod ipse germanus tuus per cartulam sue ordinationis^a instituit exenodochio in alimoniis et subsidiis pauperum, et statuit ut per pontificem civitatis Pisane rectum et guvernatum fieri deberit absque neglegentiam, et si ipse neglegeret rectum fierit per ipsa Rottudra; ideo, ut dixi, tibi res ipsas nihil pertenit, et debis eas nobis relaxare et iustitiam facere. Ac c[on]tra respondebat ipse Alpert: nihil mihi inpedit, si ipse Auripert iudicatum fecit de suis rebus aut exenedochium, quia ecce exemp[la cartu]le convenentie^b quam ipse Auripert mecum factam habuit, ut, sine filios legitimos unus de nobis ab ac luce decedere u[nu]s alteri deberemus succedere; et quia ipse Auripert sine filios decessit, ego illi succedere debeo. Replecabat adversus eum Tasso: de exemplas quam ostendis, mihi non inpedit, quia autentica exinde non habis, et nec per thinx est facta, nec per launichild star[e] non potuissit, etiamsi autenticum exinde habuissis; nam ecce exemplar de ipso iudicato Auriperti, qualiter ipse res suas in pauperos largibit, stare legibus debit. Asserens iterum adversus eum ipse Alpert: si istam [exemplar legibus] stare non debit, tu Tasso, quomodo ista exemplar iudicati stabelire velis? Respondebat adversus eu[m iterum Tasso]: exemplar stare debit, quia iudicatum ipsum factum fuit et per preceptum^c domni Aistulfi regis firmatum. Tunc nos suprascripti iudecis, dum omnem eorum audissemus altergatjionis, fecemus nobis relegere ipsa exemplar ord[in]ationis quam Auripert fecerat, ubi legebatur, quod de rebus suis senedochio esse statuerat, et rectum fierit per Rodtrudam, et licentiam haberit ipsa de modelibus rebus vel usumfructum in die obitus sui dare pro anima sua, et quatragenta nomina homenis livertarit; simul et fecimus nobis relegere illam exemplar convenentie quam Alpert ostendebat; et, dum per ambarum partium monimena et altergationis causam ipsam inquireremus, paruit nobis rectum, ut illud iudicatum, quod pro anime sue remedium quod Auripert fecerat, stare deberit, et essit exenedochio sicut ipse statuerat, et non haberit adversus ipsum exenodochio aliquid quod reppetere, quia eius cartula, quamquam exemplar tantumodo essit et autentica exinde non haberit, stare nullu modo deberit, quia nec per garetihi[nx] nec per launichild factam non erat, sicut edicti contenit textus^d. Cum autem in supradicti princepis presentia coniunxeremus, omnia ei per ordinem rettulemus, altergationem eorum simul et quod monimena ipsa contenebatur. Placuit pietati eius, quod nos recte dedissemus iudicium; et adhuc ipse princeps dixit nobis, quod iudicatum ipsum vedissit et per eius rogum domnus Aistulf eum per suum preceptum firmassit. Unde qualiter in nostri presentia actum vel defenitum est, presentem notitia iudicati Leontace notario facere admonuemus. Et ego Petrus per ipsius dictato scripsi, anno dominorum nostrorum Desiderii et Adelchis regibus in Dei nomine sexto et tertio, per indictione quintadecima. Feliciter.
Signum manus Gisilpert qui hunc iudicium dedit.
Signum manus Bussioni maiordomi qui hunc iudicium dedit.
Signum manus Assiulf gastaldii qui hunc iudicium dedit.

NOTE STORICHE